Składniki pokarmowe w żywności – część 2

19 czerwca 2015
/ / /

składniki pokarmowe

Składniki pokarmowe występują w produktach spożywczych zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Po spożyciu ulegają strawieniu i przyswojeniu przez organizm człowieka. Składniki pokarmowe ulegają ciągłej wymianie, część z nich zostaje zużyta w celu pozyskania energii, część jest wydalana, a część służy do ponownej budowy tkanek ciała. Zachodzi więc ciągła konieczność dostarczania organizmowi składników będących nie tylko źródłem energii, ale również uzupełniających powstałe niedobory. Szacuje się, że organizm ludzki do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje około 60 składników, w tym co najmniej 40 zalicza się do tzw. niezbędnych.

Pierwszą cześć omówienia składników pokarmowych można znaleźć tutaj.

Składniki mineralne stanowią około 3% masy ciała w organizmie noworodka i wzrasta u osoby dorosłej do około 4%. Nie są one rozmieszczone równomiernie w poszczególnych tkankach organizmu – największa ich ilość występuje w zębach i kościach, najmniejsza w skórze i tkance tłuszczowej. Spośród składników mineralnych tylko niektóre są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka. Należą do nich m.in. wapń, fosfor, magnez, żelazo, cynk, jod, selen, miedź i fluor.

Wapńskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Podstawowy materiał budulcowy kości i zębów;
  • Bierze udział w przewodnictwie bodźców nerwowych, kurczliwości mięśni, aktywacji niektórych enzymów, krzepnięciu krwi;
  • Zmniejsza przepuszczalność błon komórkowych, co wpływa na zmniejszenie ciśnienia krwi.

Źródło: Mleko i przetwory mleczne, konserwy rybne wraz z ościami, zielonolistne warzywa (np. sałata, rucola, szpinak, brokuły), sezam. Z produktów roślinnych wapń jest gorzej wchłaniany z uwagi na obecność w nich fitynianów i szczawianów, utrudniających ich wchłanianie.

Fosforskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Uczestniczy w procesie mineralizacji kości i zębów;
  • Niezbędny do budowy tkanek miękkich, błon komórkowych, kwasów nukleinowych;
  • Uczestniczy w przewodzeniu bodźców nerwowych, w przemianach energetycznych;
  • Pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.

Źródło: Sery podpuszczkowe, kasza gryczana, ryby w szczególności konserwy rybne i ryby wędzone spożywane wraz z ościami, mięso, ciemne pieczywo, jaja.

Magnezskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Bierze udział w biosyntezie białka, przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni, procesach termoregulacji;
  • Wpływa na utrzymanie równowagi mineralnej organizmu i kości;
  • Wpływa na regulację ciśnienia krwi.

Źródło: Przetwory zbożowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, kakao, gorzka czekolada, sery podpuszczkowe, ryby, ziemniaki, woda pitna
wysoko zmineralizowana.

Żelazoskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Wchodzi w skład hemoglobiny (barwnik krwi), mioglobiny (barwnik mięśni), enzymów tkankowych;
  • Bierze udział w procesie oddychania tkankowego;
  • Uczestniczy w syntezie DNA;
  • Bierze udział w zwalczaniu bakterii i wirusów przez system immunologiczny;
  • Wpływa na metabolizm cholesterolu i detoksykację szkodliwych substancji w wątrobie.

Źródło: Natka pietruszki, nasiona roślin strączkowych, mięso, jaja, ciemne pieczywo. Żelazo jest lepiej przyswajalne jest z produktów pochodzenia zwierzęcego niż z produktów roślinnych.

Cynkskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Bierze udział w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów oraz w przemianach energetycznych;
  • Niezbędny do funkcjonowania wielu hormonów;
  • Odpowiada za utrzymanie stabilności błon komórkowych, odczuwanie smaku i zapachu, metabolizm alkoholu, odporność organizmu.

Źródło: Ciemne pieczywo, mięso, kasza gryczana, sery podpuszczkowe, jaja. Cynk jest lepiej przyswajalne jest z produktów pochodzenia zwierzęcego niż z produktów roślinnych.

Miedźskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Bierze udział w przemianach tlenu w organizmie;
  • Niezbędna do metabolizmu żelaza i syntezy hemu oraz do prawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego;
  • Uczestniczy w tworzeniu kolagenu, elastyny, melaniny, kreatyny.

Źródło: Zarodki i otręby pszenne, płatki owsiane, orzechy, kakao, nasiona słonecznika.

Jodskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Niezbędny do produkcji hormonów tarczycy: tyroksyny i trijodotyroniny.

Źródło: Skorupiaki, mięczaki, ryby np. dorsz, halibut, śledzie bałtyckie, mleko i jego przetwory.

Selenskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Składnik enzymów, biorących udział w procesach metabolicznych komórek;
  • Niezbędny do metabolizmu hormonów tarczycy;
  • Zwiększa odporność organizmu;
  • Wykazuje działanie neutralizujące w stosunku do metali ciężkich.

Źródło: Skorupiaki, ryby, mleko i jego przetwory, jaja, czosnek, grzyby, nasiona roślin strączkowych.

Fluorskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu kostnego;
  • Zapobiega próchnicy zębów.

Źródło: Woda pitna, herbata, produkty zbożowe, sery podpuszczkowe, ryby.

 

Woda i błonnik pokarmowy są składnikami nie odżywczymi dla organizmu, ale istotnymi dla utrzymania zdrowia.

Wodaskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu – stanowi strukturalną część wszystkich komórek i tkanek;
  • Niezbędna w procesie trawienia, transportu składników odżywczych, produktów przemiany materii;
  • Wpływa na ruchliwość stawów;
  • Reguluje temperaturę ciała

Źródło: Wszystkie napoje, w tym woda, mleko, soki. Produkty spożywcze, szczególnie owoce i warzywa, zupy.

Błonnik pokarmowyskładniki pokarmowe

Funkcja:

  • Zmniejsza czas pasażu jelitowego i zwiększa objętość stolca;
  • Stymuluje procesy fermentacyjne w jelicie grubym;
  • Redukuje we krwi poziom cholesterolu ogółem i frakcji LDL;
  • Obniża poposiłkowe stężenie glukozy we krwi i poziom insuliny.

Źródło: Produkty zbożowe: pieczywo żytnie razowe i mieszane, różne rodzaje płatków; suszone owoce i orzechy, warzywa, owoce.

edukacja żywieniowa kreator zdrowia

Staramy się w prosty i zrozumiały sposób przekazywać naszą wiedzę, ale jeśli coś jest niejasne — po prostu zadaj pytanie w komentarzu. Jeśli uważasz, że ten wpis jest wartościowy, podziel się nim, korzystając z odpowiedniego przycisku na dole strony!
Dziękujemy 🙂

Przeczytaj również:

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

  • WYŚLIJ ZAPYTANIE - TO NIC NIE KOSZTUJE 
     

    Imię i nazwisko
    Adres email
    Temat
    ile to jest 7+6=?

    Treść wiadomości